Διδάσκοντας ένα χαϊκού

Διδακτικοί Στόχοι

Γνώσεις

Να αναγνωρίζουν ότι το χαϊκού είναι ένα ποίημα-εντύπωση της στιγμής.

Να θυμούνται τη βασική δομή των 3 στίχων, των 5-7-5 συλλαβών και τον “κανόνα” των 3 στοιχείων: τόπος – αίσθηση – κίνηση/αλλαγή.

Δεξιότητες

Να συνθέτουν σε ομάδα ένα χαϊκού 3 στίχων με βάση κάρτες που τους δίνονται και να το παρουσιάζουν σε “gallery walk”.

Να αναπτύσσουν τις περιγραφικές τους δεξιότητες και το λεξιλόγιό τους μέσα από το παιχνίδι.

Στάσεις

Να συνεργάζονται με σεβασμό στις ιδέες των άλλων και να συμμετέχουν σε ψηφοφορία/ανατροφοδότηση με θετικό τρόπο.

Διδακτικές Τεχνικές

ü Ενεργοποίηση πρότερης εμπειρίας, αισθητηριακή παρατήρηση, brainstorm

ü Σύντομη μικροδιδασκαλία (direct instruction) με οπτικοποίηση

ü Σκαλωσιά (scaffolding) με δομημένα “στηρίγματα”: οι μπλε–κίτρινες–κόκκινες κάρτες

ü Ομαδοσυνεργατική μάθηση: παραγωγή κειμένου σε ομάδες  

ü Παιχνιδοποίηση / παιχνίδι λεξιλογίου (Taboo)

ü Gallery Walk: ανάρτηση των χαϊκού, ανάγνωση/περιήγηση και ανταλλαγή εντυπώσεων.

ü Αξιολόγηση από ομότιμους & δημοκρατική επιλογή: ψηφοφορία για το καλύτερο χαϊκού.

ü Συνεργατική σύνθεση ολομέλειας (whole-class co-creation)

 

Βήμα 1

Προτροπή: Κοιτάξτε έξω από το παράθυρο και πείτε τι βλέπετε το πολύ με 5 λέξεις ή κλείστε τα μάτια και πείτε τι «είδατε/ακούσατε». Αυτή η αποτύπωση της στιγμής είναι το χαϊκού. Ποίημα-στιγμή/εικόνα/εντύπωση.

 

Βήμα 2

Δείχνουμε στον διαδραστικό πίνακα ένα χαϊκού κι εξηγούμε σύντομα τα χαρακτηριστικά του. Σημειώνουμε τις συλλαβές και τις 3 γραμμές/στίχους.

Γράφουμε «Ποίημα αισθήσεων»

Στο πρώτο σύννεφο έναν τόπος,

στο δεύτερο μία αίσθηση (ήχος/φως…),

στο τρίτο μία κίνηση/πράξη/αλλαγή,

στο τέταρτο αυτά που απαγορεύονται (νιώθω, σκέφτομαι, μου αρέσει, επειδή).

Βήμα 3

Κάθε ομάδα παίρνει μία μπλε, κίτρινη και κόκκινη κάρτα, επιλέγει ένα στοιχείο από καθεμιά και γράφει ένα χαϊκού με μεγάλα γράμματα σε χρωματιστό χαρτί.

Βήμα 4

Τα κρεμάμε στον πίνακα, τα διαβάζουμε και ψηφίζουμε το καλύτερο. (Gallery walk)

Βήμα 5

Οι ομάδες τώρα γίνονται τρεις και παίζουμε ταμπού. Κάθε ομάδα επιλέγει έναν εκπρόσωπο. Αυτός/ή θα πρέπει, αποφεύγοντας τις απαγορευμένες λέξεις, να οδηγήσει την τάξη στην ανακάλυψη των λέξεων – στόχων. Με τις 3 αυτές λέξεις κάθε ομάδα φτιάχνει ένα νέο στίχο. Όλοι μαζί οι 3 στίχοι, το νέο χαϊκού,  θα αποτελούν το μότο της τάξης.

Παρουσίαση

 

Κάρτες

🟦 ΜΠΛΕ 1

1. θρανίο
2. παράθυρο τάξης
3. πίνακας
4. διάδρομος
5. σκαλιά σχολείου
6. πόρτα τάξης
7. σχολική τσάντα
8. γωνία της αίθουσας

 

🟦 ΜΠΛΕ 2

1. προαύλιο
2. γήπεδο
3. κάγκελο
4. παγκάκι
5. δέντρο στην αυλή
6. είσοδος σχολείου
7. κυλικείο
8. διάδρομος

 

🟦 ΜΠΛΕ 3

1. στάση λεωφορείου
2. πεζοδρόμιο
3. φανάρι
4. διάβαση
5. σοκάκι/στενό
6. πλατεία
7. δρόμος το πρωί
8. έξω από μια πολυκατοικία

🟦 ΜΠΛΕ 4

1. δωμάτιο στο σπίτι
2. κουζίνα
3. μπαλκόνι
4. καναπές
5. γραφείο με βιβλία
6. σεντόνι/κρεβάτι
7. διάδρομος σπιτιού
8. μπάνιο (καθρέφτης)

 

🟦 ΜΠΛΕ 5

1. βιβλιοθήκη
2. ράφι με βιβλία
3. τετράδιο
4. σελίδα βιβλίου
5. μολύβι
6. γόμα
7. κασετίνα
8. χαρτί τσαλακωμένο

 

🟨 ΚΙΤΡΙΝΗ 1

1. βροχή
2. ψιλόβροχο
3. αέρας
4. κρύο
5. ήλιος
6. συννεφιά
7. ομίχλη
8. παγωνιά

🟨 ΚΙΤΡΙΝΗ 2

1. πρωινό φως
2. φως από λάμπα
3. σκιά στον τοίχο
4. φως που μπαίνει από τις γρίλιες
5. σούρουπο
6. σκοτεινιά
7. λάμψη σε τζάμι
8. τρεμάμενο φως

🟨 ΚΙΤΡΙΝΗ 3

1. κουδούνι
2. ψίθυροι
3. βήματα
4. θόρυβος διαδρόμου
5. χαρτιά που τρίβονται
6. καρέκλα που σέρνεται
7. γέλια μακριά
8. απόλυτη σιωπή

 

🟨 ΚΙΤΡΙΝΗ 4

1. μυρωδιά κιμωλίας
2. μυρωδιά βρεγμένου χώματος
3. άρωμα σαμπουάν
4. μυρωδιά καφέ
5. άρωμα φαγητού
6. μυρωδιά βιβλίου
7. μυρωδιά καθαριστικού
8. μυρωδιά βροχής

 

🟨 ΚΙΤΡΙΝΗ 5

1. ζέστη στα χέρια
2. παγωμένα δάχτυλα
3. κόμπος στο λαιμό
4. βαριά ανάσα
5. τσούξιμο από κρύο
6. μαλλιά που σηκώνονται από αέρα
7. καρδιά που χτυπάει
8. χαλαροί ώμοι (ανακούφιση)

 

🟥 ΚΟΚΚΙΝΗ 1

1. πέφτει
2. κυλάει
3. στάζει
4. τρέμει
5. γλιστράει
6. ανεμίζει
7. σβήνει
8. κολλάει

 

🟥 ΚΟΚΚΙΝΗ 2

1. χτυπάει
2. τρίζει
3. ανοίγει
4. κλείνει
5. σέρνεται
6. γυρίζει
7. σταματάει
8. ξεκινάει

 

🟥 ΚΟΚΚΙΝΗ 3

1. τρεμοπαίζει
2. σφυρίζει
3. ψιθυρίζει
4. βουίζει
5. σκάει (σαν σταγόνα)
6. τικ-τακ
7. παφ
8. χρατς

🟥 ΚΟΚΚΙΝΗ 4

1. πλησιάζει
2. απομακρύνεται
3. κρύβεται
4. εμφανίζεται
5. ξεφεύγει
6. γυαλίζει
7. χάνεται
8. μένει

 

🟥 ΚΟΚΚΙΝΗ 5

1. τσαλακώνεται
2. διπλώνεται
3. σκίζεται
4. γράφεται
5. σβήνεται
6. μουτζουρώνεται
7. ανοίγει στη μέση
8. γεμίζει (μια σελίδα)

 

Ταμπού

 Κάρτα Ταμπού

ΛΕΞΗ-ΣΤΟΧΟΣ: ΤΑΞΗ

Απαγορευμένες λέξεις

σχολείο

μαθητές

δάσκαλος / καθηγητής

θρανία

μάθημα

αίθουσα

πίνακας

κουδούνι

μάθηση

ομάδα

Κάρτα Ταμπού

ΛΕΞΗ-ΣΤΟΧΟΣ: ΦΩΣ

Απαγορευμένες λέξεις

ήλιος

λάμπα

σκοτάδι

φωτίζει

βλέπω

μέρα

αστραπή

φεγγάρι

φωτεινό

ακτίνα

Κάρτα Ταμπού

ΛΕΞΗ-ΣΤΟΧΟΣ: ΜΕΓΑΛΩΝΩ

Απαγορευμένες λέξεις

γίνομαι

πιο μεγάλος

ψηλώνω

αυξάνω

μεγαλώνεις / μεγαλώνει

παιδί

ενήλικας

χρόνος

ηλικία

ωριμάζω